Πάμμαχον & Παγκράτιο. Τα δυο διαφορετικά αθλήματα, που έγιναν πολεμικές τέχνες τη περίοδο της Βυζαντινής αυτοκρατορίας

Ο Αγιος Νέστορας και ο Λιαίος μονομαχούν με πλήρη πολεμική εξάρτηση στον ιππόδρομο (;), τοιχογραφία. Καστοριά, Ομορφοκκλησιά, 1295-1317 μ....

Ο Αγιος Νέστορας και ο Λιαίος μονομαχούν με πλήρη πολεμική εξάρτηση στον ιππόδρομο (;), τοιχογραφία. Καστοριά, Ομορφοκκλησιά, 1295-1317 μ. Χ



Του Γεώργιου Ε. Γεωργά, προπονητή ξιφασκίας, εκπαιδευτή Παμμάχου και ιστορικής ξιφασκίας

Μετά την απαγόρευση των Ολυμπιακών αγώνων με το διάταγμα του Μέγα Θεοδόσιου, τα ολυμπιακά αθλήματα συνεχίστηκαν να διεξάγονται για ένα μεγάλο διάστημα στους Ολυμπιακούς αγώνες της Αντιόχεις. Μετά εφαρμόστηκαν σε τοπικό χαρακτήρα ή σε αθλητικά δρώμενα ανάμεσα σε αθλητές που περιφέρονταν από τη μια πόλη στην άλλη.
Κάποια από αυτά με τη πάροδο του χρόνου σταμάτησαν να είναι αθλήματα, εφόσον άλλα αθλήματα ήταν πιο δημοφιλές, όπως η πυγμαχία και η πάλη. Έτσι μεταμορφώθηκαν σε πολεμικές τέχνες που διδάσκονταν αρχικά στον αυτοκρατορικό στρατό και αργότερα σε κλειστούς στρατιωτικούς κύκλους. Αυτά ήταν το Παγκράτιο και το Πάμμαχον. Δυο διαφορετικά αθλήματα που λανθασμένα από πολλούς θεωρούνται ίδια.

Η αρχαία Ελληνική γραμματεία μας δίνει ως πρώτο μαχητή του παμμάχου τον Ηρακλή. Ωστόσο πληροφορίες που διαφοροποιούν τους παγκρατιστές από τους ασκούμενους στο πάμμαχο μας δίνει και η Βυζαντινή γραμματεία. Πιο συγκεκριμένα από τη γραμματεία της πρώιμης Βυζαντινής περιόδου. Στο λεξικό του Ησύχιου ο οποίος έζησε το 5ο με 6ο αιώνα μετά Χριστό, γράφει:

‘Κύπρια πάλη ην ένιοι πάμμαχον καλούσιν, οι δε αγροίκον και απάλαιστρον, δια το τους εν Κύπρω ατέχνως παλαίει.’

Από το Apophthegmata patrum μαθαίνουμε ότι οι ασκούμενοι στο Πάμμαχο ονομάζονται Παμμαχάριοι. Μάλιστα για να κερδίσουν το στέμμα (το έπαθλο), έπρεπε να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα δυο αντιπάλους και να τους νικήσουν ή να μονομαχήσουν με τέσσερις ή πέντε αντίπαλους που θα τους αντιμετώπιζαν τον έναν μετά τον άλλον χωρίς διάλειμμα (παρόμοιο παιχνίδι συνάτταμε και στη κεντρική Ευρώπη στη ξιφομαχία, το οποίο ονομάζεται ο βασιλιάς του βουνού) . Αυτό διαφέρει από τα άλλα Ελληνικά αθλήματα που είχαν το πνεύμα της μονομαχίας.

Σε επιτύμβια στήλη κάποιος Φιλούμενος που έζησε το 378 μ. Χ αναφέρει ότι είχε λάβει νίκες σε τέσσερα διαφορετικά αθλητικά δρώμενα, το παγκράτιο, την πάλη την πυγμαχία και το πάμμαχον. Από το Apophthegmata patrum μαθαίνουμε επίσης ότι ένας ερημίτης προτείνει στους χριστιανούς να πολεμούν το κακό με τόσο σθένος, όπως ένας παμμαχάριος δυο αντιπάλους. Ο άγιος Ιερώνυμος αναφέρει στο βιβλίο του διάφορους αθλητές όπως τον δισκοβόλο και τον δρομέα, ανάμεσα σε αυτούς έχει και τους παμμαχάριους.

Όπως βλέπουμε το πάμμαχον ήταν διαφορετικό από το παγκράτιο. Αυτό το βλέπουμε και σε παλαιότερη γραμματεία από ένα γράμμα κάποιου Δίων που το έστελνε στην αδελφή του ο οποίος έλαβε μέρος σε αγώνες στην Αλεξάνδρια παρουσία του αυτοκράτορα Διοκλυτιανού. Ο Δίων γράφει ότι τον έβαλαν να μονομαχήσει με παγκρατιστές, γιατί τον θεώρησαν ότι ήταν και αυτός παγκρατιστής, ενώ γράφει ότι δεν είχε ιδέα από παγκράτιο. Στο πρώτο παιχνίδι μονομάχησε με έναν επαγγελματία παγκρατιστή όπου και έχασε. Τότε τους προκάλεσε όλους να μονομαχήσουν όλοι μαζί του με κανόνες παμμάχου. Δέχτηκαν και τότε αυτός τους νίκησε όλους τον έναν μετά τον άλλον. Ο πάπυρος αυτός έχει διασωθεί με το κωδικό SB 3.6222

SB 3.6222



Ωστόσο και τα δύο αθλήματα επιβίωσαν και στο τέλος μάλλον συγχωνεύτηκαν εφόσον και τα δύο έγινα πολεμική μέθοδος. Πιο συγκεκριμένα τη μεσοβυζαντινή περίοδο ο αυτοκρατορικός στρατός εκπαιδεύονταν σε αυτές τις σχολές για να αναπτύξουν τις ικανότητες τους στη μάχη σώμα με σώμα. Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους σταυροφόρους το 1204 μ. Χ οι δυο αυτές σχολές (με πιο πολλές αναφορές ωστόσο στο Παγκράτιο) αναφέρονται να διδάσκονται κρυφά σε υψηλά ιστάμενους Βυζαντινούς πολεμιστές στην αυτοκρατορία της Νίκαιας και συνεχίστηκε έως το τέλος της αυτοκρατορίας το 1453 μ. Χ. Οι πολεμικές τέχνες αυτές συνεχίστηκαν να εξασκούνται από τους άτακτους πολεμιστές των βουνών κατά την μεταβυζαντινή περίοδο.Τεχνική ρίψης σύμφωνα με τη πολεμική τέχνη του παμμάχου

Βιβλιογραφία

-Apophthegmata patrum 5.18.4 = Apophthegmata 166. Ed. F. Nau, “Histoire des solitaires égyptiens,” Revue de l’Orient Chrétien 13 (1908) 47-57

-Kazhdan, Aleksandr Petrovich and Giles Constable. People and power in Byzantium: an introduction to modern Byzantine studies. Washington, DC: Dumbarton Oaks, 1996.

-Carr, Dr. Karen. (2009). Medieval Games. Retrieved 02-24-10

-Greek Thesaurus. (nd). Olympia sports – Discus – Javelin

-Guttmann, Allen. (1981). Sport Spectators From Antiquity To The Renaissance. Journal Of Sport History, Vol. 8, No. 2, p. 5-27.

-Pankration Totally Explained (2010). Pankration – The Facts: No More, No Less.

-Psahnoudis-Attreides, Ted. (2010). A Brief History of Pankration

-L. Robert, “Pantomimen im Griechischen Orient,” Hermes 65 (1930) 106-122; J.-Y.
-Strasser, “Inscriptions grecques en l’honneur de pantomimes,” Tyche 19 (2004) 175-212

-Schrodt, Barbara. (1981). Sports Of The Byzantine Empire. Journal Of Sport History, Vol. 8, No. 3, p. 40-59.

-Hieronymus, Tractatus LIX in psalmos, ps. 128, 52

-Hesychius, Lexicon K 4648

-Bulletin of the American Society of Papyrologists 47 (2010) 185-204,Pammachon, A New Sport,So!e Remijsen Leuven University

COMMENTS

Όνομα

Αρθρογραφία_Αναλύσεις,572,Αφιερώματα,198,Μαχητικά_Νέα,244,
ltr
item
W A R R I O R S: Πάμμαχον & Παγκράτιο. Τα δυο διαφορετικά αθλήματα, που έγιναν πολεμικές τέχνες τη περίοδο της Βυζαντινής αυτοκρατορίας
Πάμμαχον & Παγκράτιο. Τα δυο διαφορετικά αθλήματα, που έγιναν πολεμικές τέχνες τη περίοδο της Βυζαντινής αυτοκρατορίας
https://byzantineoplomachia.files.wordpress.com/2017/09/21284332_10155605834956054_1990836290_o.png?w=700&h=374
W A R R I O R S
http://www.warriors.gr/2017/09/blog-post_23.html
http://www.warriors.gr/
http://www.warriors.gr/
http://www.warriors.gr/2017/09/blog-post_23.html
true
84155371823626093
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS CONTENT IS PREMIUM Please share to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy